Gümrük vergisi ve cezalarından doğan borçlar için tecil ve taksitlendirme talep edilebilir. Bu talebin değerlendirilmesinde, yükümlünün ödemeyi bir defada yapması halinde çok zor duruma düşüp düşmeyeceği belirleyicidir.
Yükümlünün mali durumu, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ve ilgili gümrük genel tebliği hükümlerine göre incelenerek tespit raporuna bağlanır.
Tespit kodları
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğinde bu başlık altında sayılan tespit işlemleri.
- ZD1
Çok zor durum
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi ve Gümrük Genel Tebliği (Tahsilat İşlemleri) (Seri No:2) hükümleri gereğince, tecil ve taksitlendirme talebinde bulunan yükümlülerin çok zor durumda olup olmadıklarının tespiti.
Tecil ve taksitlendirme nedir?
6183 sayılı Kanun m.48Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haciz uygulanması borçluyu çok zor duruma düşürecekse, borçlunun yazılı talebi üzerine alacak tecil edilebilir ve taksitler halinde ödenebilir. Gümrük vergileri ve bunlara bağlı alacaklar da bu kapsamda tecil edilebilir.
Tecil talebinin değerlendirilmesinde belirleyici olan, yükümlünün çok zor durumda olup olmadığıdır. Gümrük alacaklarında bu husus, yetkilendirilmiş gümrük müşavirince düzenlenen ZD1 raporuyla ortaya konur.
ZD1 tespitinde neler incelenir?
Gümrük Genel Tebliği (Tahsilat İşlemleri) Seri No: 2 m.20–21Tespitte yükümlünün mali durumu, tahsilat tebliğinde belirlenen ölçütlere göre değerlendirilir. Değerlendirme, yükümlünün mali tabloları ile borcun tutarı ve vadesi üzerinden yapılır.
Rapor; tahsilat tebliği, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliği ve rehberde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak hazırlanır ve tecil talebiyle birlikte gümrük idaresine sunulur. Tecil kararını gümrük idaresi verir.
Tespit sözleşmesi, ücret ve rapor
Hangi tespit kodu olursa olsun, yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin çalışması Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğindeki ortak kurallara bağlıdır.
- Her tespit için ayrı sözleşme
- Yapılacak her tespit işlemi için yükümlüyle ayrı bir tespit sözleşmesi yapılır. Sözleşme Bakanlığın Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Sistemi üzerinden düzenlenir ve en geç yedi iş günü içinde sisteme bildirilir.
- YGM Tebliği m.14, m.15
- Asgari ücret tarifesi
- Tespit hizmetinde, Bakanlıkça takvim yılı bazında belirlenen yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesi uygulanır; sözleşme ücreti bu tarifenin altında olamaz.
- YGM Tebliği m.12
- Olumlu, olumsuz veya şartlı rapor
- İnceleme sonunda rehberdeki şekil ve içeriğe uygun bir tespit raporu düzenlenir. Rapor olumlu, olumsuz ya da bazı tespitlerin yapılamadığı hallerde şartlı olabilir ve ekleriyle birlikte sistem üzerinden gönderilir.
- YGM Tebliği m.4, m.17
- Yükümlünün belge sunma yükümlülüğü
- Yükümlü, tespit işlemiyle ilgili bütün bilgi ve belgeleri yetkilendirilmiş gümrük müşavirine sunmak ve tespiti kolaylaştıracak tedbirleri almak zorundadır.
- YGM Tebliği m.19/8 · Gümrük Yönetmeliği m.574/3
- Bağımsızlık kuralları
- Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri, dolaylı temsil suretiyle iş takibi yapan gümrük müşavirleriyle ve tespit yaptıran yükümlüyle iş ilişkisi içinde olamaz; eşinin ve üçüncü dereceye kadar hısımlarının işlemlerinde tespit yapamaz.
- YGM Tebliği m.13/8, m.22/1-e
- Sorumluluk ve saklama
- Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri raporun doğruluğundan, tespitin kapsamıyla sınırlı olarak yükümlüyle birlikte sorumludur. Rapor, ekleri ve dayanak belgeler beş yıl süreyle saklanır.
- Gümrük Yönetmeliği m.575/1 · YGM Tebliği m.22/1-c
Kimleri ilgilendirir?
- Gümrük alacakları için tecil ve taksitlendirme talep edecek işletmeler
Tespitin kapsamı
- Mali tabloların ve nakit durumunun incelenmesi
- Mevzuattaki çok zor durum kriterlerine göre değerlendirme
- Tespit raporunun düzenlenmesi
İlgili mevzuat
Amme alacaklarının tecili ve taksitlendirilmesi.
- Gümrük Genel Tebliği (Tahsilat İşlemleri) (Seri No: 2)m.20–21 · RG 21.01.2014 / 28889
Gümrük alacaklarında tecil ve taksitlendirme talepleri ile çok zor durumun belirlenmesi.
- Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğim.11/1-g, m.13/7
ZD1 tespit işlemi ve raporun hazırlanma esasları. (Resmî Gazete 10.09.2020 / 31240)
Mevzuat sık değişir. Madde numaraları ve içerikleri bu sayfanın güncellendiği tarihteki metinlere göredir; işlem öncesinde yürürlükteki metin esas alınır.
Sık sorulanlar
Çok zor durum tespiti ne zaman gerekir?
Gümrük alacakları için tecil ve taksitlendirme talebinde, yükümlünün çok zor durumda olup olmadığının gösterilmesi gerektiğinde ZD1 tespiti yapılır.
Tecil kararını kim verir?
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri yalnızca yükümlünün çok zor durumda olup olmadığını tespit ederek rapora bağlar. Tecil ve taksitlendirme talebini gümrük idaresi değerlendirir ve karara bağlar.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tespit kodlarının tanımları Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğinden alınmıştır; kapsam ve gereken belgeler, işlemin özelliklerine ve yürürlükteki mevzuata göre ön görüşmede belirlenir.