Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS, uluslararası adıyla AEO), gümrük yükümlülüklerini yerine getiren, kayıt sistemi düzenli ve izlenebilir olan, mali yeterlilik ile emniyet ve güvenlik standartlarına sahip güvenilir firmalara gümrük işlemlerinde kolaylıklar tanıyan bir statüdür.
Başvuru; mevzuata uygunluk geçmişi, kayıt sistemi, mali yeterlilik ve güvenlik standartları gibi başlıklarda kapsamlı bir hazırlık gerektirir. Bünyemizdeki YYS uzmanıyla başvuru öncesi hazırlıktan sertifika sonrası sürdürülebilirliğe kadar süreç birlikte planlanır.
Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü nedir?
Gümrük Kanunu m.5/ATicaret Bakanlığı, Türkiye Gümrük Bölgesinde ekonomik faaliyette bulunan yerleşik kişilere, kanundaki şartları taşımaları halinde yetkilendirilmiş yükümlü statüsü tanır. Yetkilendirilmiş yükümlüler, kolaylaştırılmış emniyet ve güvenlik kontrollerinden ve gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan yararlanır.
Statü, uluslararası alanda AEO (Authorised Economic Operator) olarak bilinir ve karşılıklı tanıma anlaşmaları yoluyla diğer ülkelerde de kolaylık sağlayabilir.
Kanundaki dört şart
Gümrük Kanunu m.5/A-2- Gümrük mevzuatından doğan sorumlulukların yerine getirilmesinde ciddi ihlallerde bulunmamak.
- Gümrük kontrollerinin doğru yapılabilmesine imkân veren ticari kayıtları düzenli tutma yeterliliğine sahip olmak.
- Gerek görülen hallerde mali yeterliliğe sahip olduğunu kanıtlamak.
- Uygun emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunmak.
Statünün sağladığı başlıca kolaylıklar
Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği- Beyanın basitleştirilmesine ilişkin uygulamalar: eksik beyan, götürü teminat, kısmi teminat.
- Daha az ve öncelikli belge ve muayene kontrolü; yeşil hat uygulaması.
- Yerinde gümrükleme ile izinli gönderici ve izinli alıcı yetkilerine başvuru imkânı.
- Onaylanmış ihracatçı yetkisi ve A.TR dolaşım belgelerinin basitleştirilmiş usulde düzenlenmesi.
- Hangi kolaylıktan yararlanılacağı, sertifikanın kapsamına ve her kolaylık için aranan ek şartlara bağlıdır.
Başvuru süreci
Hazırlık, işletmenin mevcut durumunun kanundaki dört şart açısından değerlendirilmesiyle başlar. Ardından süreçler yazılı hale getirilir, öz değerlendirme soru formu ve ekleri hazırlanır.
Başvuru yetkili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne yapılır. Belge incelemesinin ardından işletmede yerinde inceleme yapılır; beyan edilen süreçlerin fiilen uygulanıp uygulanmadığına bakılır. Sertifika alındıktan sonra da koşulların sürdürülmesi ve değişikliklerin bildirilmesi gerekir.
Danışmanlık çalışmasını bünyemizdeki YYS uzmanı yürütür; her aşamada hangi belgenin kim tarafından hazırlanacağı baştan planlanır.
Kimleri ilgilendirir?
- YYS sertifikasına başvurmayı planlayan işletmeler
- Başvuru öncesi mevcut durumunu görmek isteyen dış ticaret firmaları
- Sertifikasını sürdürmek için iç kontrol düzenini güçlendirmek isteyen firmalar
Çalışmanın kapsamı
- Başvuru şartları açısından ön değerlendirme ve eksik analizi
- Öz değerlendirme formu, prosedürler ve destekleyici belgelerin hazırlığı
- Bölge Müdürlüğü ve yerinde inceleme süreçlerine hazırlık
- Sertifika sonrası koşulların sürdürülmesi ve periyodik gözden geçirme
İlgili mevzuat
Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınması, şartları ve yönetmelikle düzenlenecek hususlar.
- Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması YönetmeliğiRG 21.05.2014 / 29006
Sertifika başvurusu, koşullar, yerinde inceleme, sertifika kapsamındaki kolaylıklar, askıya alma ve iptal.
- Gümrük Genel Tebliğleri (Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası)Uygulama tebliğleri
Başvuru belgeleri, öz değerlendirme soru formu ve inceleme usulleri.
Mevzuat sık değişir. Madde numaraları ve içerikleri bu sayfanın güncellendiği tarihteki metinlere göredir; işlem öncesinde yürürlükteki metin esas alınır.
Sık sorulanlar
YYS nedir?
Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü; gümrük yükümlülüklerini yerine getiren, kayıtları izlenebilir, mali açıdan yeterli ve emniyet-güvenlik standartlarını karşılayan firmalara gümrük işlemlerinde kolaylık sağlayan bir statüdür. Dünyada AEO (Authorised Economic Operator) olarak bilinir.
YYS kimler için uygundur?
Düzenli dış ticaret işlemi olan, kayıt düzeni ve mali yapısı şartları karşılayabilecek işletmeler için uygundur. Ön değerlendirme bu soruyu netleştirir.
Hazırlık ne kadar sürer?
İşletmenin mevcut kayıt düzenine göre değişir. Ön değerlendirme sonrasında gerçekçi bir takvim çıkarılır.
YYS için hangi şartlar aranır?
Gümrük Kanununun 5/A maddesine göre dört şart aranır: gümrük mevzuatında ciddi ihlal bulunmaması, ticari kayıtların düzenli tutulması, mali yeterlilik ile uygun emniyet ve güvenlik standartları. Ayrıntılar Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tespit kodlarının tanımları Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğinden alınmıştır; kapsam ve gereken belgeler, işlemin özelliklerine ve yürürlükteki mevzuata göre ön görüşmede belirlenir.