Nihai Kullanım Tespitleri

Nihai kullanım izni, belirli eşyanın öngörülen amaçla kullanılması şartıyla indirimli veya sıfır vergiyle serbest dolaşıma girişine imkân tanır.

Eşyanın öngörülen süre içinde nihai kullanıma tahsis edilip edilmediği ve öngörülen amaç için kullanılıp kullanılmadığı tespit raporuyla gösterilir.

Tespit kodları

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğinde bu başlık altında sayılan tespit işlemleri.

NK1

Nihai kullanım

Eşyanın öngörülen süre dâhilinde nihai kullanıma tahsis edilip edilmediği ve öngörülen amaçlar için kullanılıp kullanılmadığının tespiti.

Nihai kullanım nedir?

Gümrük Kanunu m.16 · Gümrük Yönetmeliği m.207

Bazı eşya, mahiyeti ve nihai kullanım şekli nedeniyle indirimli veya sıfır gümrük vergisi oranından yararlanabilir. Bu uygulamanın şartları Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir; eşya öngörülen amaçla kullanıldığında gümrük vergisi alınmaz veya daha düşük oranda alınır.

Normal vergi oranıyla hesaplanan vergi ile nihai kullanım nedeniyle tahakkuk ettirilen vergi arasındaki fark teminata bağlanır. Teminat, eşyanın öngörülen amaçla kullanıldığı gösterildiğinde iade edilir.

İzin, tahsis ve gümrük gözetimi

Gümrük Yönetmeliği m.208–m.211 · Gümrük Kanunu m.77

Talep, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilerce başvuru formuyla eşyanın serbest dolaşıma gireceği yetkili gümrük idaresine yapılır; izin belgesinde iznin geçerlilik süresi belirtilir.
Eşyanın süresi içinde öngörülen nihai kullanıma tahsis edilmesi gerekir. Bir kez kullanılabilen eşyada tamamının süresinde tahsis edilmesi; mükerrer kullanılabilen eşyada ilk tahsis tarihinden itibaren iki yıl geçmesi halinde eşya tahsis edilmiş sayılır.
İzin hak sahibi, eşyayı öngörülen kullanıma tahsis etmekle ve gümrük idaresinin kontrol yapabilmesini sağlayacak kayıtları dayanak belgeleriyle birlikte tutmakla sorumludur.
Eşya, gümrük idaresinin izniyle başka bir izin hak sahibine devredilebilir.
Gümrük gözetimi; nihai kullanım olarak kabul edilen üretim veya kullanım faaliyetiyle, eşyanın ihraç veya imha edilmesiyle ya da amaç dışı kullanım nedeniyle vergilerin ödenmesiyle sona erer.
Yanlış beyan, eşyanın nihai kullanıma tahsis edilmemesi ya da izinsiz devir hallerinde izin iptal edilir ve tahsis edilmeyen eşyanın vergisi ödenir.

NK1 tespiti nasıl yapılır?

Gümrük Yönetmeliği m.207/4 · YGM Tebliği m.11/1-ç

İzin hak sahibi, izin belgesinde öngörülen sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde izni veren gümrük idaresine başvurur. Eşyanın nihai kullanım amacına uygun kullanılıp kullanılmadığının tespiti ve teminat iadesine ilişkin işlemler, yetkilendirilmiş gümrük müşavirince düzenlenen rapora dayanılarak yerine getirilir.

Tespitte yerinde inceleme yapılır ve izin belgesi kapsamındaki işlemler, izin hak sahibinin mali kayıtları üzerinden Nihai Kullanım Denetim Formu esas alınarak değerlendirilir.

Süreler ve eşikler

Mevzuatta bu başlık için öngörülen başlıca süre, sınır ve tutarlar.

İzin belgesindeki sürenin bitiminden itibaren gümrük idaresine başvuru süresi.: 30 gün; İzin belgesindeki sürenin bitiminden itibaren gümrük idaresine başvuru süresi.; Gümrük Yönetmeliği m.207/4
Mükerrer kullanılabilen eşyanın, ilk tahsis tarihinden itibaren nihai kullanıma tahsis edilmiş sayılacağı süre.: 2 yıl; Mükerrer kullanılabilen eşyanın, ilk tahsis tarihinden itibaren nihai kullanıma tahsis edilmiş sayılacağı süre.; Gümrük Yönetmeliği m.209/4
NK1 için belirlenen asgari ücret, eşya için alınan teminat tutarını aşıyorsa tespit zorunlu değildir (sökülecek gemiler hariç).: Teminat sınırı; NK1 için belirlenen asgari ücret, eşya için alınan teminat tutarını aşıyorsa tespit zorunlu değildir (sökülecek gemiler hariç).; YGM Tebliği m.13/2

Tespit sözleşmesi, ücret ve rapor

Hangi tespit kodu olursa olsun, yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin çalışması Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğindeki ortak kurallara bağlıdır.

Her tespit için ayrı sözleşme: Yapılacak her tespit işlemi için yükümlüyle ayrı bir tespit sözleşmesi yapılır. Sözleşme Bakanlığın Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Sistemi üzerinden düzenlenir ve en geç yedi iş günü içinde sisteme bildirilir.; YGM Tebliği m.14, m.15
Asgari ücret tarifesi: Tespit hizmetinde, Bakanlıkça takvim yılı bazında belirlenen yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği asgari ücret tarifesi uygulanır; sözleşme ücreti bu tarifenin altında olamaz.; YGM Tebliği m.12
Olumlu, olumsuz veya şartlı rapor: İnceleme sonunda rehberdeki şekil ve içeriğe uygun bir tespit raporu düzenlenir. Rapor olumlu, olumsuz ya da bazı tespitlerin yapılamadığı hallerde şartlı olabilir ve ekleriyle birlikte sistem üzerinden gönderilir.; YGM Tebliği m.4, m.17
Yükümlünün belge sunma yükümlülüğü: Yükümlü, tespit işlemiyle ilgili bütün bilgi ve belgeleri yetkilendirilmiş gümrük müşavirine sunmak ve tespiti kolaylaştıracak tedbirleri almak zorundadır.; YGM Tebliği m.19/8 · Gümrük Yönetmeliği m.574/3
Bağımsızlık kuralları: Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri, dolaylı temsil suretiyle iş takibi yapan gümrük müşavirleriyle ve tespit yaptıran yükümlüyle iş ilişkisi içinde olamaz; eşinin ve üçüncü dereceye kadar hısımlarının işlemlerinde tespit yapamaz.; YGM Tebliği m.13/8, m.22/1-e
Sorumluluk ve saklama: Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri raporun doğruluğundan, tespitin kapsamıyla sınırlı olarak yükümlüyle birlikte sorumludur. Rapor, ekleri ve dayanak belgeler beş yıl süreyle saklanır.; Gümrük Yönetmeliği m.575/1 · YGM Tebliği m.22/1-c

Kimleri ilgilendirir?

Nihai kullanım izni kapsamında eşya ithal eden işletmeler
İzin kapsamındaki eşyanın kullanımını belgelemesi gereken firmalar

Tespitin kapsamı

Eşyanın kullanım yerinin ve amacının yerinde incelenmesi
Kullanım süresinin izin koşullarıyla karşılaştırılması
Tespitin rapora bağlanması

İlgili mevzuat

4458 sayılı Gümrük Kanunum.16, m.77
Nihai kullanım nedeniyle tercihli tarife uygulaması ve bu eşya üzerindeki gümrük gözetiminin sona ermesi.
Gümrük Yönetmeliğim.207–211
Nihai kullanıma tabi eşya ve teminat, izin belgesi, tahsis, devir, sorumluluk ve denetim.
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğim.11/1-ç, m.13/2
NK1 tespit işlemi ve tespit zorunluluğuna ilişkin istisna. (Resmî Gazete 10.09.2020 / 31240)

Mevzuat sık değişir. Madde numaraları ve içerikleri bu sayfanın güncellendiği tarihteki metinlere göredir; işlem öncesinde yürürlükteki metin esas alınır.

Sık sorulanlar

NK1 tespiti neyi kapsar?

Nihai kullanım izniyle getirilen eşyanın öngörülen süre içinde nihai kullanıma tahsis edilip edilmediğini ve öngörülen amaçlar için kullanılıp kullanılmadığını kapsar.

Teminat ne zaman geri alınır?

Eşyanın süresi içinde öngörülen nihai kullanıma tahsis edildiği ve amacına uygun kullanıldığı, yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin raporuyla ortaya konulduğunda teminat iadesine ilişkin işlemler gümrük idaresince yerine getirilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Tespit kodlarının tanımları Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Tebliğinden alınmıştır; kapsam ve gereken belgeler, işlemin özelliklerine ve yürürlükteki mevzuata göre ön görüşmede belirlenir.